هزینه مقاوم‌سازی ساختمانهای موجود معادل کل درآمدهای نفتی سه سال کشور است

بحث مقاوم سازی ساختمان‌ها به ویژه پس از زمین‌لرزه بم به طور گسترده در کشور مطرح شده است. به گفته رییس مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن حدود 70 درصد ساختمانهای پایتخت که در میان گسلهای شمال و جنوب شهر واقعند در برابر زلزله کاملا آسیب‌پذیرند و سایر شهرهای کشور نیز وضع چندان بهتری ندارند. با این حال به نظر می‌رسد که هنوز اقدامی عملی در جهت مقاوم‌سازی ساختمانهای مسکونی کشور صورت نگرفته است.

دکتر محمود حسینی، رییس پژوهشکده ‌سازه پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله اساسی‌ترین مانع مقاوم‌سازی ساختمانهای موجود را هزینه‌های سنگین آن می‌داند که بخش عمده‌ای از شهروندان از عهده تامین آن برنمی‌آیند.

دکتر حسینی با اشاره به تهیه دستورالعمل مقاوم‌سازی ساختمانها در پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی به سفارش سازمان مدیریت که در سال‌های اخیر در طرح‌های مقاوم سازی ساختمانهای دولتی مورد استفاده قرار گرفته، خاطر نشان کرد:

"در سال 82 مبلغ 10 میلیارد تومان برای مقاوم سازی ساختمانهای دولتی تخصیص داده شد و در سال جاری نیز دو بودجه 20 میلیارد تومانی برای ساختمان‌های دولتی مهم و ساختمان‌های روستایی اختصاص یافته است که این بودجه جذب شده و استفاده می‌شود ولی بخش خصوصی و عموم مردم که بیشتر ساختمانهای غیرمقاوم کشور را در اختیار دارند به تنهایی قادر به تامین هزینه‌های سنگین طرح‌های مقاوم سازی نیستند و به نظر می‌رسد که دولت باید بخشی از درآمدهای نفتی خود را به این زمینه اختصاص دهد."

وی افزود: طبق یک برآورد تخمینی برای مقاوم سازی تمامی ساختمانهای ضعیف کشور باید تمام درآمدهای نفتی 5/2 تا سه سال کشور را در این زمینه صرف کرد که با توجه به عملی نبودن آن دولت می‌تواند طی دوره‌ای 10 تا 20 ساله بخشی از درآمدهای سالانه خود را به طرح‌های مقاوم سازی اختصاص دهد تا شاهد تحولی قابل توجه در این بخش باشیم.

رییس پژوهشکده سازه پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله در ادامه در پاسخ به سوالی درباره تغییرات و تحولات مثبت احتمالی در زمینه ایمنی ساخت و سازهای کشور طی یک سال پس از فاجعه بم گفت: همواره پس از وقوع یک زمین‌لرزه بزرگ و تلفات سنگین آن مردم و مسئوولان حساس شده و سعی ‌می‌کنند تا حدی ضوابط ایمنی را بیشتر رعایت کنند ولی بهبود شرایط نامطلوب این بخش مستلزم تغییر عمده در کل نظام ساخت و ساز کشورست.

وی در عین حال، طرح صدور شناسنامه فنی برای ساختمانها، قطع ارتباط مالی بین مهندسان ناظر و کارفرمایان و پیگرد حقوقی مهندسان محاسب در صورت رعایت نکردن ضوابط آیین نامه را از جمله مواردی دانست که طی یک سال گذشته به طور جدی مورد توجه قرار گرفته و نهایی شدن و تصویب آنها می‌تواند در بهبود وضعیت ساخت و ساز در کشور موثر باشد.

دکتر حسینی درباره آموزه‌های زلزله بم در زمینه ایمن سازی ساختمانها و ارتقاء آیین‌نامه‌های موجود به ایسنا گفت: تنها نکته‌ای که درباره آیین‌نامه 2800 بدست آمده مربوط به رفتار سازه‌های فلزی دارای بست افقی بود که بررسی آسیب‌های وارده به چند نمونه از این سازه‌ها که برخلاف پیش‌بینی‌های آیین‌نامه بود حاکی از وجود ضعف کوچکی در این زمینه است که باید اصلاح شود.

وی در عین حال خاطر نشان کرد: سازه‌های تخریب شده در زلزله بم عمدتا قدیمی و خشت و گلی بوده‌اند که پیش از تدوین آیین‌نامه ساخته شده بودند و در بیشتر ساختمانهای جدید نیز ضوابط آیین‌نامه رعایت نشده است در حالی که معدود سازه‌هایی که براساس آیین‌نامه ساخته شده بودند کاملا سالم مانده‌اند.

رییس پژوهشکده سازه پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی در ادامه با اشاره به اجرای چند طرح تحقیقاتی جدید براساس تجربه زلزله بم در این پژوهشکده اظهار داشت: یکی از این طرح‌ها، ‌پروژه استفاده از «گل مسلح» در سازه‌های خشت و گلی است. با توجه به تمایل سازمان ملل و بویژه یونسکو به حفظ بافتهای سنتی و حداقل حفظ ظاهر آنها در تلاشیم با اجرای طرح‌های مختلف به راهکارهایی برای ایمن‌سازی سازه‌های خشت و گلی در برابر زلزله با حفظ بافت ظاهری آنها دست یابیم.

وی در پایان تصریح کرد: مراحل طرح ریزی این پروژه‌ها به اتمام رسیده و در حال حاضر در مرحله آزمایشگاهی هستند که در این راستا چندین بنیاد خارجی از کشورهای فرانسه و آمریکا نیز برای همکاری با پژوهشکده ابراز علاقه کرده‌اند.

اسفالت در دنیا دو نوع است : سرد و گرم برای تهیه اسفالت سرد از قیرهایی به نام قیرهای امولسیونی استفاده میشود این قیرها مایع هستند . حلال آنها منشا نفتی ندارد و از آب و اسید برای تولید آنها استفاده میشود ، که فرایند و فناوری خاصی میطلبد بدین منظور ، ابتدا قیر خالص را تا 100 درجه حرارت میدهند و آنرا بهمراه آبی که دمای آن بین 80 تا 90 درجه است ونوعی ماده مخصوص در آسیابهای لیکوئیدی یا ریز کننده میریزند و مخلوط میکنند . پس از پایان عمل اختلاط مایعی بدست می آید قهوه ای رنگ به نام قیر امولسیونی و از مخلوط کردن آن با سنگدانه ها اسفالت سرد تولید میشود در کشور ما برای تهیه اسفالت سرد از قیرهای مایع مخلوط که حلال آن منشا نفتی دارد استفاده میشود که موجب آلودگی محیط زیست میشود . برای تهیه اسفالت گرم از قیرهای خالص استفاده میشود که آنرا در دمای 150-160 درجه حرارت میدهند و با سنگریزه ای که از پیش حرارت دیده اند بصورت گرماگرم مخلوط میکنند تا اسفالت گرم تولید شود ساخت این نوع اسفالت دارای هزینه بسیار بالا بوده واگر از این نوع اسفالت برای روسازی راه استفاده شود در صورت اجرای ناصحیح آن هزینه هنگفتی به هدر میرود.  از اینرو در کشورهای دیگر از اسفالت سرد بدین منظور استفاه میشود

چه هنگام Heat Trace مورد نياز است؟
سيستم هايي که دماي محيط بر آنها تاثير گذار باشد, دو عامل تعيين کننده در عملکرد گرمايي خود دارند که عبارتند از :
1. دماي فرآيند (Process Temperature).
2.دماي محيط (Ambient Temperature)
زماني که دماي مورد نياز فرآيند از دماي محيط بيشتر گردد, با در نظر گرفتن اينکه دماي محيط متغيير بوده و دماي فرآيند ثابت است, سيستم Heat Trace مورد استفاده قرار مي گيرد تا کمبود دماي محيط را جبران کند.
اجزاي سيستم Heat Trace:
گرمادهنده که غالبا به صورت کابل حرارتي است.
کنترل کننده دما
سيستم مانيتورينگ
عايق گرمايي
کابل هاي Heat Trace داراي کاربردهاي متفاوت در صنايع نفت, گاز و پتروشيمي مي باشند,
عمده ترين اين کاربردها عبارتند از:
کاربرد هاي صنعتي : اين سيستم در صنايع نفت, مجتمع هاي پتروشيمي, کارخانجات توليد برق, تصفيه خانه هاي آب و فاضلاب و پالايشگاه ها کاربرد دارد و در اين صنايع غالبا از سيستم Electrical Heat Tracing استفاده مي شود.
کاربرد در مناطق دريايي: در شرايط سخت محيطي, مناطق ساحلي و دريايي, ايمني و کار کرد بدون خطاي قطعات سيستم هاي Heat Trace ارزش و اهميت بسياري داشته و شرايط مورد نياز را مطابق استاندارد هاي مربوطه فراهم مي کند.
کاربرد هاي تجاري و مسکوني: اين سيستم ها در ساختمان هاي اداري و تجاري, مجتمع هاي مسکوني, هتل ها, بيمارستان ها, مجتمع هاي تفريحي و آموزشي قابل استفاده است و قادر است تا امکانات زيرا فراهم سازد:
جلوگيري از يخ زدگي لوله ها و تانکر آب
گرمايش لوله هاي آب داغ
کرمايش کف, سقف و ديوار ساختمان ها
گرمايش مخازن سوختي
کاربرد در صنايع حمل و نقل: در صنايع حمل و نقل, سيستم Heat Trace توانايي برآورده کردن نياز هاي انواع مختلف حمل و نقل مانند سيستم هاي مونوريل, ترن, مترو و... را درارا مي باشد.
کاربرد هاي خاص: براي خطوط لوله طولاني که در درون زمين, بصورت زير زميني يا در زير دريا قرار داشته باشند و نيز در مناطقي که تعداد منابع تغذيه انرژي برق محدود باشد, با استفاده از سيستم Long Pipe Line کنترل سيستم انجام مي گيرد که در اين روش Series Resistance Heaters استفاده مي گردد. ضمنا در مورد خطوط طولاني از سيستم هاي دريايي رديابي جريان اثر پوسته اي (Skin Effect) نيز استفاده مي شود.
اطلاعات زير جهت طراحي سيستم مورد نياز است:
حداقل دماي محيط (Maximum Operating Temperature)
نوع عايق
طول لوله
قطر لوله
ضخامت عايق
حداکثر دمايي که سيستم در معرض آن قرار دارد.
حداکثر دماي فرآيند(Maximum Operating Temperature) (دماي فرآيند, دمايي است که در آن سيستم به صورت معمولي و بدون اشکال کار مي کند.)
نوع ماده درون لوله
دماي نگهداري (Maintenance Temperature) (اين دما حداقل دماي مورد نياز جهت نگه داري سيستم است تا در هنگام بروز مشکل از اشاعه آن جلوگيري شود.)
.
.
.
در ادامه به ذکر یکی از پروژه های انجام شده در صنایع پتروشیمی و اجرای عملی آن خواهم پرداخت

تمیز کردن دیوارهای رنگ روغنی

برای تمیز کردن دیوارهایی که رنگ روغنی دارند، از این محلول استفاده کنید: یک سطل آب گرم، یک دوم پیمانه بوراکس (Borax)، یک دوم قاشق مرباخوری مایع ظرفشویی و یک قاشق غذاخوری آمونیاک؛ حین استفاده از محلول حتماً دستکش بپوشید. (بوراکس را می‌توانید از مغازه‌های مواد شیمیایی- بهداشتی تهیه کنید.)

 تمیز کردن کاشی و سرامیک

مخلوط یک پیمانه آمونیاک، یک چهارم پیمانه جوش‌شیرین و یک دوم پیمانه سرکه در یک سطل آب داغ نیز فرمول دیگری برای تمیز کردن سطح دیوارهای رنگ روغنی و یا کاشی و سرامیک است.

 پاک کردن لکّه مداد رنگی

لکّه‌های مداد رنگی بچه‌ها روی دیوار را به وسیله یک مسواک کهنه و کمی خمیردندان پاک کنید.

 پاک کردن لکّه مداد شمعی یا مداد آرایشی

بهترین کار برای پاک کردن این لکّه‌ها استفاده از روغن بچه یا شیر پاک کن است. برای این منظور با پنبه آغشته به شیرپاک کن یا روغن بچه به محل لک بمالید.

 لکّه شمع  بر روی کاغذ دیواری

ابتدا پارافین را با قراردادن یخ بر روی آن جدا کرده و پس از کندن توسط جسمی تیز، لکّه و چربی باقی مانده را با روش اتو و کاغذ مومی و یا دستمال حوله‌ای از بین ببرید. کاغذ و یا دستمال را بر روی لکّه قرار داده و اتوی گرم را بر روی آن بگذارید. سپس کاغذ و یا دستمال را جا به جا کرده تا برای دفعات بعدی همان محل جذب لکّه، به طور مجدد بر روی لکّه قرار نگیرد.

ادامه مطلب

 

 

 

 

 

ادامه مطلب

ادامه مطلب